Geri Dön
Paylaş
Advertorial

Türkiye'nin mimarlık ve tasarım geçmişi: SALT Araştırma Mimarlık ve Tasarım Arşivi

28.11.2017 13:46

Arşiv, nitelikli araştırmaya odaklı kamu hizmetleri ve olanaklar sağlıyor

Kâr amacı gütmeyen bir kültür kurumu olan SALT, açıldığı günden bu yana araştırma temelli sergi, yayın, web projesi, konferans ve benzeri kamu programları gerçekleştiriyor. Kurumun SALT Galata yapısı içinde yer alan SALT Araştırma kütüphanesi, arşiv ve çevrimiçi içerik ile bir dizi araştırma ve destek aracının bir bütününü oluşturuyor. Kullanıcılara, nitelikli araştırmaya odaklı kamu hizmetleri ve olanaklar sağlıyor.

Pazar günü dahil haftanın altı günü hizmet veren SALT Araştırma’nın temel ilgi alanlarından biri olan Mimarlık ve Tasarım Arşivi’ndeki belgeler, resmî yazışmalardan mesleki not ve eskizlere, tarihî fotoğraflardan pafta ve haritalara çeşitlilik gösteriyor. 125 bini aşkın belge içeren arşiv bünyesinde, Ali Saim Ülgen, Altuğ-Behruz Çinici, Cengiz Bektaş, Harika-Kemali Söylemezoğlu, Hayati Tabanlıoğlu, Utarit İzgi, Erkal Güngören, Fazıl Aysu, Mustafa Şemsettin Şeniz, Peykan-Yaşar Dalbaşar, Azmi-Bediz Koz, Sadi Öziş ve Kare Metal, Kayıhan Türköz, Gültekin Çizgen, Sadi Diren arşivleri ile Rahmi M. Koç Arşivi ortaklığında hazırlanan Sedad Hakkı Eldem Arşivi bulunuyor.

2015’ten bu yana Kalebodur’un desteği ile çalışmalarını sürdüren SALT Araştırma Mimarlık ve Tasarım Arşivi, Türkiye’nin mimarlık ve tasarım geçmişine dair belgelere erişimin artırılması, araştırmalara ivme kazandırılması ve içeriklerin çeşitli programlarla kamuya açılması önceliğini taşıyor. Arşiv içerikleri araştırmacılara kaynak olmanın yanı sıra, sergi ve kamuya açık tartışma programları biçiminde de değerlendiriliyor.

SALT Araştırma tarafından dijitalleştirilmiş olan belge ve kaynaklara, saltresearch.org aracılığıyla dünyanın her yerinden ücretsiz olarak ulaşılabilir.

Ayrıca SALT Galata’da yer alan SALT Araştırma Kütüphanesi Salı-Cumartesi günleri 10.00-19.00, Pazar günü ise 12.00-18.00 saatlerinde ziyarete açık.

SALT Araştırma Mimarlık ve Tasarım Arşivi bünyesindeki arşivlerden bir seçkiyi aşağıda görebilirsiniz.

İstanbul Turistik haritası için yapılmış çalışmalar: Edirnekapı Mihrimah Sultan Camisi SALT Araştırma,<br>Ali Saim Ülgen Arşivi

Ali Saim Ülgen Arşivi

Türkiye’nin ilk restoratör mimarlarından olan Ali Saim Ülgen’in arşivi, harita, broşür, çizim, eskiz, fotoğraf, resmi yazışma ve birçok farklı materyalden oluşuyor. Ali Saim Ülgen Arşivi’nde bulunan Ülgen’e ait notlar, yazılar, kroki, rölöve, kitap, el yazması ve fotoğraf gibi çok sayıda yazılı ve görsel belge, kültür varlıklarına dair eşsiz bir kaynak teşkil ettiği gibi, yeni restorasyon projeleri için önemli bir bilimsel veri oluşturuyor. Arşiv, bir dönemin mimarlık tarihi ile restorasyon yaklaşımları ve koruma politikalarına da ışık tutuyor.

Babadağlılar Çarşısı, Denizli, 1973-76        SALT Araştırma, Cengiz Bektaş Arşivi

Cengiz Bektaş Arşivi

SALT Araştırma Mimarlık ve Tasarım Arşivi 2016 yılında, 1960'lardan bu yana mimarlık ve edebiyat alanlarında üretim yapan, mimarlığa çok boyutlu katkılarıyla mesleğin gelişimine aracılık eden Cengiz Bektaş'ın eskiz, fotoğraf, ses kaydı ve yazışmaları ile araştırma ve inceleme çalışmalarını içeren arşivi ile çalışmaya başladı.

Cengiz Bektaş’ın Kuzguncuk’taki ofisi ile SALT Galata’daki SALT Araştırma ofisinde eş zamanlı yürütülen belge toplama ve dijitalleştirme çalışmalarını takiben sayısallaştırma ve kataloglama çalışmaları sonucunda Kasım 2017'de arşivin projelerden oluşan bölümü erişime açılmaya başlandı. Aralık 2017'de taranan ve kataloglanan 6500 belgenin erişime açılması hedefleniyor. Taranan, kataloglanan ve erişime açılan bu belgeler Cengiz Bektaş'ın proje çalışmalarını içeriyor.

ODTÜ yaya allesi, arka planda Mimarlık ve İdari İlimler fakülteleri      SALT Araştırma, Altuğ-Behruz Çinici Arşivi

Altuğ-Behruz Çinici Arşivi

12.000 belgelik Altuğ-Behruz Çinici Arşivi, ağırlıklı olarak Altuğ ve Behruz Çinici'nin erken dönem çalışmalarından ve Behruz Çinici'nin deyişiyle "mimarlık pratiklerinin doruk noktası" olan Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) kampüsü belgelerinden oluşuyor. Bu belgeler, farklı ölçeklerde ayrıntılandırılmış çizimlerden inşaat seyir defterlerine, fotoğraflardan yazışmalara kadar çeşitleniyor. Behruz Çinici ve onun deyimiyle "ODTÜ'nün baş mimarı" olan eski rektör Kemal Kurdaş'la yapılmış sohbetlerin ses ve video kayıtları arşive derinlik kazandırıyor. Arşiv, niteliksel olarak ODTÜ projesini mimarlık, şehircilik ve inşaat alanlarında tüm detaylarıyla belgeleyebiliyor.

Altuğ-Behruz Çinici Arşivi'ndeki ODTÜ Koleksiyonu, 13 Eylül - 26 Kasım tarihlerinde SALT Galata’da geçekleştirilen "İşveren Sergisi"nde geniş olarak yer aldı.

Hayati Tabanlıoğlu’nun AKM önünde fotoğrafı       SALT Araştırma,Hayati Tabanlıoğlu Arşivi

Hayati Tabanlıoğlu Arşivi

Fiziksel hâli Murat Tabanlıoğlu’nun korumasında, dijital hâli SALT Araştırma’dan erişim ve kullanıma açık olan Hayati Tabanlıoğlu Arşivi, mimari planlar, haritalar, slaytlar, negatif filmler, fotoğraflar, eskizler, gazete küpürleri ve yazışmalardan oluşuyor. Arşivdeki materyaller, mimarın üç büyük projesini merkeze alacak şekilde sınıflanıyor: Atatürk Kültür Merkezi (1946 - 1977), Yeşilköy Havaalanı Terminali (1984) ve Ataköy Turizm Kompleksi (1986).