Kırk yıllık bir arkadaşım var. Ne zaman bu köşede bir şey yazıp-çizsem, arar, hiç sakınmadan eleştirilerini sıralar. Olur olmaz şeyleri bisiklete bağlamama özellikle sinir olur. Ben de “dost acı söyler” der, sineye çekerim.
Ama ne yapayım, hayat allem ediyor, kallem ediyor, mevzuyu bir şekilde bisiklete getiriyor.
Anlatayım.
Malum, gündemin bir numaralı konusu “butlan”, CHP Genel Merkezi’ne yapılanlar ve Kemal Kılıçdaroğlu’nun tarihsel rolü...
Operasyon için çok sayıda benzetme, sıfat vs kullanılıyor. Onlardan biri de, ‘Truva atı” veya ‘Koçbaşı’ olsa gerek. Koçbaşı deyimini en çok Timur Soykan’dan duydum. Soykan, iktidarın CHP’yi bölmek için Kılıçdaroğlu’nu ‘koçbaşı’ olarak kullandığını söylüyor.
***
Velhasıl, Koçbaşı’nı duyar duymaz da aklıma Dürrâce geldi.
Reşat Ekrem Koçu’nun eşsiz İstanbul Ansiklopedisi’nde Dürrâce şöyle tarif ediliyor: “Eski çağlarda kale muhasaralarında duvar ve kapuları döve döve yıkmak için kullanılan koçbaşı denilen âletin sevk edildiği arabalara verilen isim.”
Kubbealtı Lugatı ‘Derrace’ adıyla andığı nesneyi daha kısa tarif ediyor. “Eskiden savaş âleti olarak kullanılan ve kale diplerine yaklaşabilmek için içine girilip sürülen, üstü sığır derisiyle kaplı bir çeşit araba” diyor.
Meşhur Servet-i Fünun Mucmuası, bisiklet Osmanlı coğrafyasına girdiğinde “gelin biz bu alete ‘Dürrâce’, sürücüsüne de “Dürrâce Süvar” diyelim” diyor. Ancak bu önerisi pek tutmuyor. Bizim gibi meraklıları dışarıda tutarsak kimse kullanmıyor.
***
Siz de gördünüz, mevzu bir şekilde dönüp dolaşıp yine iki tekere geliyor.
Bakalım adını vermediğim o arkadaşım bu yazıyı okuduktan sonra ne diyecek? Eminim bu kez “bisikleti niye böyle şeylere alet ediyorsun” diye fırça atacak.
Bana da “haklısın” demek düşecek.
***
Bayramda neşeniz bol, moraliniz yüksek, E.T.’leriniz bizden olsun.
